Một số điểm nổi bật trong cuộc đời nhà cách mạng Trần Huy Liệu được nhắc tới trong hội thảo hôm nay:
- Kinh qua những nhà tù khốc liệt nhất: Côn Đảo và Sơn La.
- Trong cách mạng ông luôn nắm vững và vận dụng sức mạnh của báo chí: viết bài, lập toà báo, tổng niên tập (kể cả trong tù).
Năm 1924: Làm chủ bút báo Nông cổ mín đàm.
Năm 1925-1926: Làm chủ bút Đông Pháp thời báo.
Năm 1927: Sáng lập báo Pháp Việt nhất gia.
Trong tù Côn Đảo: Làm chủ bút Hòn Cau và Tiếng sóng bể.
Năm 1938: Làm chủ bút báo Tin tức, sau đó là Đời nay.
Trong tù Sơn La: Cùng Xuân Thủy tổ chức làm báo Suối Reo.
Trong thời gian bị giam giữ ở những nhà tù khác, ông tiếp tục duy trì hoạt động báo chí.
Đáng chú ý, báo chí đối với Trần Huy Liệu không đơn thuần là nghề nghiệp. Đó là một phương thức đấu tranh chính trị, vận động xã hội và truyền bá tư tưởng. - Khởi thảo quân lệnh khởi nghĩa số 1.
Đêm 13/8/1945, tại Tân Trào, Trần Huy Liệu được Võ Nguyên Giáp giao soạn thảo Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa.
Trong hồi ký, ông kể rằng mình viết một mạch, đọc đi đọc lại không phải sửa một chữ nào.
Đây là văn kiện phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong Cách mạng tháng Tám.
- Ông là đại biểu dự Quốc dân Đại hội Tân Trào tháng 8/1945.
Tại Đại hội, ông được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. - Người có công lớn trong việc xây dựng nền khoa học xã hội Việt Nam, là Viện trưởng đầu tiên của Viện Sử học, đặt nền móng cho nền sử học Việt Nam hiện đại. Ông cũng để lại một kho tư liệu lịch sử quý giá.
- Luôn đứng đầu những công tác sôi động bậc nhất trong các thời kỳ:
Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam.
Bí thư (có tài liệu ghi Thư ký) Tổng bộ Việt Minh.
Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền trong Chính phủ lâm thời.
Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền và Cổ động trong Chính phủ Liên hiệp.
Chủ tịch Hội Văn hóa cứu quốc.
Viện trưởng đầu tiên Viện Sử học.
Chủ tịch đầu tiên Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam. - Nhận ấn kiếm của Bảo Đại
Phát biểu tổng kết hội thảo, ông Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X nói 2 ý về cuộc đời nhà cách mạng Trần Huy Liệu:
- Nhà yêu nước nhiệt thành
- Là 1 con người tận hiến cho xã hội
Hồi trước, tôi có nghe thông tin thế này: Ông tận hiến đến phút cuối cùng, đột quỵ trong 1 cuộc họp, và ra đi. Nghĩa là: ông chưa từng nghỉ ngơi! Tôi sẽ cố xác thực thông tin này.
Tác giả: Hoàng Phương


